MESLEKSEL ASTIM

Erişkin astımlıların %10-25’ini işyeri ilişkili astım oluşturmaktadır. Ülkemizde farklı iş kollarında zaman içinde yapılmış olan sınırlı sayıda çalışmada mesleki astım (MA) prevelansı verilmiş ancak ne yazık ki genel ülke verisi elde edilememiştir. Bu nedenle MA konusunda ulusal bir veri eksikliği olduğu söylenebilir (Şekil 1).

Mesleki astımda hangi mesleklerin risk altında olduğunun bilinmesi ve klinik pratikte bu meslek grubundaki hastaların gözden kaçırılmaması önemli noktalardır. Bu kapsamda son 23 yılda ülkemizden yapılan yirmiden fazla çalışma olduğu görülmektedir. Bu çalışmaların boya işçilerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Turgut ve ark oto ve mobilya boyacılığı yapan 142 işçide MA sıklığını %3.5 olarak bulurken, Temel ve ark 23 işçide %18, Uçgun ve ark ise 213 işçide %14 olarak tespit etmişlerdir. Diğer çalışmalarda farklı iş kollarına ait değerler de raporlanmıştır (Tablo 1).

Ülkemizden yapılan önemli bir çalışma da Dilşad Mungan ve arkadaşlarının yaptığı çok merkezli çalışmadır. Bu çalışmada 345 astımlı hastanın iş ile ilişkili semptomları değerlendirilmiş. Yüzde 37’si ev hanımı olan hastaların %12’sinin temizlik maddelerine temasla yakınmalarında artış olduğu saptanmıştır. Bu hastaların solunum fonksiyon parametreleri diğer hastalara göre düşük bulunmuştur. Ülkemiz özelinde astım hastalarının çoğunun kadın ve ev hanımı olduğu bir popülasyonda, temizlik maddeleri önemli bir tetikleyici olarak gözükmektedir. Ankara’dan Ö.Sertçelik ve arkadaşlarının yayınladığı bu konudaki bir diğer çalışmada ev temizliğinin 204 astımlı kadın hastanın hastalık kontrolleri üzerine önemli bir olumsuz etkisi olduğu gösterilmiştir (20).

Mesleki astım ile ilgili prevelans dışı çalışmalar da yapılmıştır. B.Üzmezoğlu ve ark. 2021 yılında yaptıkları çalışmada MA tanısında birden fazla testin birlikte kullanılmasının daha doğru sonuç verdiğini ifade etmiştir. Z. Sözener ve ark. ise 2017’de 22 hastada MA’ın medikal ve legal tanısını karşılaştırmışlar ve her iki tanı arasında %91.6 uyum bulmuşlardır. 

Sonuç olarak ülkemizde prevelans çalışmalarının yanısıra tanı, tedavi ve korunma ile ilgili çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmektedir. 

Şekil 1. Ülkemizden 2000-2023 yıllarında mesleki astım konusunda yapılan yayınların yıllara göre sayısal dağılımı.

KAYNAKLAR

  1. Turgut T, Taşdemir C, Muz MH, Deveci F, Kirkil G. Elaziğ merkezinde oto ve mobilya atölyelerinde çalişan boya işçilerinde mesleki astim sikliği [The prevalence of occupational asthma in auto and furniture dye workers in downtown Elazig]. Tuberk Toraks. 2005;53(4):371-8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16456736/
  2. Temel O, Sakar Coşkun A, Yaman N, Sarioğlu N, Alkaç C, Konyar I, Ozgen Alpaydin A, Celik P, Cengiz Ozyurt B, Keskin E, Yorgancioğlu A. Occupational asthma in welders and painters. Tuberk Toraks. 2010;58(1):64-70. PMID: 20517731. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20517731/
  3. Uçgun İ, Özdemir N, Erginel S, Kolsuz M. Oto ve mobilya boyacılarında mesleksel astım tanısında standart anketlerin ve solunum fonksiyon testlerinin yeri
    Tüberküloz ve Toraks  2000 ; 48 (3):196-203. http://www.tuberktoraks.org/managete/fu_folder/2000-03/2000-48-3-196-203.pdf
  4. Mungan D ,Özmen İ , Evyapan F , Topçu F , Akgün M , Arbak P , Bülbül Y. Work-Related Symptoms of Patients with Asthma: A Multicenter Study  Turk Thorac J 2019 Aug 19;20(4):241-247. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31584386/
  5. Oner F, Mungan D, Numanoglu N, Demirel Y. Occupational asthma in the furniture industry: is it due to styrene? Respiration. 2004 Jul-Aug;71(4):336-41. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15316205/
  6. Arbak P, Bilgin C, Balbay O, Yeşildal N, Annakkaya AN, Ulger F. Respiratory symptoms and peak expiratory flow rates among furniture-decoration students. Ann Agric Environ Med. 2004;11(1):13-7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15236493/
  7. Akpinar-Elci M, Elci OC, Odabasi A. Work-related asthma-like symptoms among florists. Chest. 2004 Jun;125(6):2336-9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15189959/
  8. Akkaya A, Ornek Z, Kaleli S. Occupational asthma, eosinophil and skin prick tests and serum total IgE values of the workers in a plant manufacturing rose oil. Asian Pac J Allergy Immunol. 2004 Jun-Sep;22(2-3):103-8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15565946/
  9. Saglan Y, Bilge U , Oztas D , Saglan R , Sarı YE, Balcıoglu H , Unluoglu İ. The Prevalence of Asthma and Asthma-Like Symptoms among Seasonal Agricultural Workers. Biomed Res Int . 2020 Jun 25;2020:3495272. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32685471/
  10. Ecin SM , Sandal A , Çetintepe SP , Koyuncu A , Kurt ÖK , Yıldız AN , Demir AU. Prevalence and Risk Factors of Work-Related Asthma in Hospital Cleaning Workers Turk Thorac J . 2022 May;23(3):203-209. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35579226/
  11. Kurt OK, Ergun D, Basaran N. Can the ceramic industry be a new and hazardous sector for work-related asthma? Respir Med. 2018 Apr;137:176-180. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29605202/
  12. Akpinar-Elci M, Cimrin AH, Elci OC.Prevalence and risk factors of occupational asthma among hairdressers in Turkey. J Occup Environ Med 2002 Jun;44(6):585-90. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12085487/
  13. Tutar N, Demir R, Büyükoğlan H, Oymak FS, Gülmez I, Kanbay A. The prevalence of occupational asthma among denim bleachery workers in Kayseri. Tuberk Toraks. 2011;59(3):227-35. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22087518/
  14. Akca ASD, Demircan N, Kart L, Altın R. Evaluation of respiratory symptoms in workers of a rubber factory. Eur J Gen Med 2011;8:302-7. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/138484/evaluation-of-respiratory-symptoms-in-workers-of-a-rubber-factory
  15. Balcı S, Bozkurt Aİ. Bir tekstil fabrikasında çalışan astımlı işçilerin değerlendirilmesi. Tur Toraks Der 2012;13: 23-7. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/147696/bir-tekstil-fabrikasinda-calisan-astimli-iscilerin-degerlendirilmesi
  16. Aydın Ö, Çelebi Sözener Z, Demirel YS, Seçil D, Mungan D. Baker's asthma in bread factory workers Allergy Asthma Proc 2021 Jan 1;42(1):72-77. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33404390/
  17. Cakmak A, Ekici A, Ekici M, Arslan M, Iteginli A, Kurtipek E, Kara T. Respiratory findings in gun factory workers exposed to solvents. Respir Med. 2004 Jan;98(1):52-6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14959814/
  18. Üzmezoğlu B, Unluoglu I, Son N, Keskin A, Korkut Y, Unalacak M. Occupational allergic diseases in kitchen and health care workers: an underestimated health issue. Biomed Res Int. 2013;2013:285420. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24319680/
  19. Özkurt S, Fişekçi F, Başer S, Altın R, Akdağ B. Halı mağazası çalışanlarında solunumsal yakınmalar ve solunum fonksiyon testleri .Tüberküloz Ve Toraks ;2000 (48): 301-305. https://hdl.handle.net/11499/40544
  20. Sertçelik ÜÖ, Damadoğlu E, Karakaya G, Demir AU, Kalyoncu AF. Impact of socioeconomic factors and house cleaning on asthma control in women. Allergy Asthma Proc 2022; 43(2): 140-147. https://www.ingentaconnect.com/content/ocean/aap/2022/00000043/00000002/art00007;jsessionid=3vhsam2p6f436.x-ic-live-03

Sanal Astım Müzesi

Türk Toraks Derneği
Türk Toraks Derneği © 2023 . Tüm Hakları Saklıdır