Astım Tanısında Radyolojik ve Sintigrafik Değerlendirme

Astım rehberlerinde akciğer grafisi konusunda, hastaların ilk muayenesinde diğer hastalıkları dışlamak, ataklarda ise pnömoni ve pnömotoraks yönünden değerlendirmek amacıyla postero-anterior akciğer grafisi çekilebilir şeklinde bilgi verilmektedir (1, 2). Astımda akciğer radyolojisi genellikle normal olup, ataklarda hiperinflasyon bulguları vardır (1, 2). Hastanın düzenli kontrollerinde rutin akciğer grafisi çekimi gerekmemektedir (1, 2).

2003 yılında yapılan, ulusal astım tanı ve tedavi rehberine göre astım tanısı almış olgularda bronş duvar kalınlaşması gibi yapısal değişiklikleri toraks yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi (YRBT) ile değerlendiren ve astım şiddeti ile ilişkisini araştıran çalışmada kontrol grubu ve hafif intermittan/persistan, orta/ağır persistan astım hastalarının toraks YRBT bulguları, hava yollarındaki duvar kalınlığı, duvar kalınlığı/dış çap, bronş duvarı alanı ölçümleri açısından karşılaştırılmıştır. Astımlı olgularda toraks YRBT kesitlerinde amfizem, asiner patern, kollaps ve mukus tıkacı görünümü, hava hapsi, bronşiektazi, fibrotik değişiklikler ve bronş duvarı kalınlaşması kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Astım şiddeti ile toraks YRBT bulguları ve ölçülen parametreler arasında korelasyon saptanmamıştır (3). 2008 yılında yayınlanmış olan bir çalışmada, astım ve KOAH hastalarının inspiryum ve ekspiryumda çekilmiş YRBT bulgularının akciğer volümleri ile korelasyonu ortaya konulmuştur (4).

2015 yılında yapılan çalışmada, teknesyum-99m dietilentriaminpentaasetik asit (Tc-DTPA 99m) aerosol sintigrafisinin astım ve KOAH ayırıcı tanısında kullanılabilirliği araştırılmıştır. GINA kılavuzuna göre tanı almış 40 astımlı, GOLD kılavuzuna göre tanı almış 44 KOAH'lı toplam 84 hasta çalışmaya alınmıştır. Alveolar klirens çalışması (99m) Tc-DTPA'nın etiketlenmiş aerosol kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sigara içmeyen KOAH hastalarının spirometrik testleri arasında (99m) Tc-DTPA aerosolünün mukosiliyer klirens T½ değerlerinin ortalaması ve FEV1 /FVC değeri sigara içmeyen astım hastalarına göre anlamlı derecede düşük saptanmıştır. (99m) Tc-DTPA aerosol sintigrafisi ile mukosiliyer geçirgenliğin değerlendirilmesinin, sigara içmeyen KOAH ve astımın ayırıcı tanısında kullanılabilecek yararlı, uygulaması kolay ve noninvaziv bir teknik olduğunu savunulmuştur (5).


KAYNAKLAR

  1. Türk Toraks Derneği, Ulusal Astım Tanı ve Tedavi Rehberi. Toraks Dergisi 2016;4-31. https://members.toraks.org.tr/library/books/downloads/2213 
  2. Türk Toraks Derneği ve Türkiye Ulusal Allerji ve Klinik İmmünoloji Derneği, Astım Tanı ve Tedavi Rehberi 2020 Güncellemesi https://members.toraks.org.tr/library/books/downloads/OYHYXiC8BxpNVuUb 
  3. Yorgancioğlu A, Şakar A, Tarhan S, Çelik P, Göktan C. Astımlı olgularda yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi bulguları. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2003; 51(1): 5-10 https://search.trdizin.gov.tr/yayin/detay/22264/astimli-olgularda-yuksek-rezolusyonlu-bilgisayarli-tomografi-bulgulari 
  4. Bahadır H, İkitimur H, Akman C, Mutlu B, Gemicioğlu B. Havayolu Hastalıklarında Yüksek Rezolüsyonlu Bilgisayarlı Tomografi ve Fonksiyonel Parametreler Arasındaki İlişki. Cerrahpaşa Tıp Dergisi 2008; 39:1, 22-26 https://search.trdizin.gov.tr/yayin/detay/93376/havayolu-hastaliklarinda-yuksek-rezolusyonlu-bilgisayarli-tomografi-ve-fonksiyonel-parametreler-arasindaki-iliski  
  5. Karacavus S, Intepe YS. The role of Tc-99m DTPA aerosol scintigraphy in the differential diagnosis of COPD and asthma. Clin Respir J. 2015 Apr;9(2):189-95. doi: 10.1111/crj.12123. Epub 2014 Apr 29. PMID: 24520880. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24520880/ 

Sanal Astım Müzesi

Türk Toraks Derneği
Türk Toraks Derneği © 2023 . Tüm Hakları Saklıdır